Bütünleşik Bulut Tabanlı Dağınık Veritabanı Blockchain

 

 

 

 

Blockchain yani blok zinciri Bitcoin ile ortaya çıkan Blockchain Bitcoin kullanıcı kayıtlarının bulunduğu ve birbirine kriptografik elementlerle bağlı olan sürekli büyüyerek ve gelişerek dağınık bir veritabanı oluşturur. Hash fonksiyonu değişken uzunluklu veri kümelerini, sabit uzunluklu veri kümelerine haritalayan algoritma veya alt programdır. Veritabanında genellikle tabloda aranan bir veriyi hızlı bir şekilde bulmak veya veri karşılaştırma işlemlerini hızlandırmak, büyük bir dosyada aynı veya benzer kayıtları tespit etmek, DNA dizisinde benzer dizilimleri bulmak vb. işlemler için kullanılır. Dağıtık bir veri tabanının yönetilmesini ve verilerin kullanıcılara sunulmasını sağlayan bir yazılım sistemidir. Dağıtık veri tabanı ise bir bilgisayar ağı ile bağlı ancak birbirinden ayrı veri tabanıdır. Bu sayede dağıtık bir veri tabanı yönetim sistemi aynı anda birden fazla veri tabanı üzerinde işlem yapabilir.

Bu veritabanında ki kayıtlar bir blok olarak paketlenmiş ve değişime karşı korunmak amacıyla kendinden önce gelen blokların hash değerleriyle bağlanmıştır. Bu dağınık veritabanı fikri üzerine en çok bilinen uygulama kriptopara için dağınık bir şekilde tutabilecek ve hızlı bir şekilde bulabilecek para aktarım ve Blockchain kayıt defterinin oluşturulmasıdır. Bu sayede gerçek bir banka ve bankacılık işlemlerindeki gibi müşteri için belirlenen hesap özeti veya hesap hareketleri dökümüne benzeyen ve zaman damgalarıyla beraber tutulan bir yığın kayıttan oluşur. Bitcoin üzerinde herhangi bir merkezi yönetim olmadığından, kullanıcılar peer-to-peer şeklinde izne gerek olmaksızın bu platformdan faydalanabilirler.

Dağınık veritabanları her bir kayıt için aslında birden fazla kayıttan oluşan bir blok içerisinde kriptografik elementler sayesinde paketlenir ve daha sonra bu blok paketleri zaman damgalanarak geçmiş blokların üzerine hash fonksiyonu ile bağlanır. Bundan dolayı son eklenen blok hem kendinden önce gelen blokların geçerliliğini arttırır. Hem de paketlenen bloklardan sonara gelecek olan bloklar için bir bağlama noktası olurlar. Bu bağlamda dağınık veri tabanı uygulaması Blockchain olarak adlandırılır.

2008’de Saatoshi Nakamoto tarafından ortaya atılan bu kriptopara fikri Bitcoin ile ortaya çıkmıştır. Kriptopara ile beraberinde gelen dağınık veri tabanı sanal parayla harcama problemine çözüm olarak öngörülmüştür. Şuan kullanılan blok zinciri Bitcoin için yeni Bitcoin oluşturulmadan potansiyel yatırım kaynağını destekleyen yeni fikirler için bir temel oluşturmuştur.

Blockchain için 2014 yeni bir dönem olmuştur ve artık dağınık veritabanının geliştirilmesi gerektiği düşünülmüştür. Yan-Zincir adı altında 80’den fazla farklı yatırım ve belirli amaçlar için yeni blok zincirleri kullanılmaya başlanmıştır. 2014 ile birlikte artık Blockchain ’de 2.0 dönemi başlamıştır. Sorunların çözüm odağı haline gelen Blockchain dağıtık ve efektif bir kayıt defteri uygulaması ve getirdiği yenilikler daha genel halde ifade etmek için kullanılır olmuş. Blok zincirindeki her bir kayıt (aktarım işlemi, para aktarım işlemi veya transaction), temelde tutulması amaçlanan temel veri türüdür. Bitcoin için bu kayıt, para transfer işlemi olarak ele alınabilir. Bu para aktarım işlemleri (transactions), sistem kullanıcıları tarafından oluşturulur ve sistem üzerindeki öbeklere veritabanına eklenmek üzerine açık bir şekilde yayınlanırlar. Bu kullanıcılar tarafından yayınlanan para aktarım işlemlerinin tüm öbeklere ulaşması kritik değildir (best-effort-basis), çünkü bu kayıtların doğrulanması ancak blok halinde yapılacak bir madencilik işlemi sonucunda kesinleşecektir.

 

Bitcoin için bu işlemler, kullanıcıların para harcama/transfer işlemlerine denk gelir ve giriş kısmında ödeyenlerin, çıkış kısmında da alıcıların bilgilerini içerir. Bu kayıtlar giren-çıkan değeri, imza geçerliliği gibi birkaç testten geçtikten sonra öbekler tarafından bir araya getirilerek yeni bir blok oluşturulmaya çalışılır.  Bloklar kayıtların daha önceden belirlenmiş sayıda bir araya gelmesi ve geçerli bir hash değerine sahip olacak şekilde madencilik yapılması sonucunda oluşturulur. Özetle, yeterli kayıtlar öbekler tarafından toplandıktan sonra, bu kayıtlar üçüncü partiler tarafından ticari ödül karşılığında Bitcoin madencisi olarak adlandırılan kişilere, belli bir koşulu sağlayacak hash değerini bulmaları için yayınlanır. Bu uygun hash değerini döndürecek hesaplamayı yapabilen parti, hem bu problem çözümünden yaratılan Bitcoin’leri hem de para aktarım işlemleri için ödenen cüzi miktardaki ücreti ödül olarak alır. Bu blok için doğru hash değerini bulan madenci, diğer öbeklere bu bulduğu son bloğu gönderir ve öbekler artık son bloktaki kayıt işlemlerinden farklı kayıtlar bulup onlar için madencilik yapmaya ve madencilerine bu yeni güncellemeyi dağıtmaya başlar.

Sistem üzerinde her bir öbek bloktaki önceki kayıtların bir kopyasını bulut üzerinde tutar ve bu şekilde merkezi bir veritabanı gereksinimi kalmaz. Bloklarda para transferi yani kayıtlar yeni oluşturulan transfer kaydı yayınlanır.  Blockchain sistemi üzerinde merkezi bir doğrulama adımı olmadığı için zaman damgalama prosedürü için Blockchain sistemi blokları önceden belli olan maliyetli bir hesaplama yapar. Kavramsal olarak, bir otorite tarafından atanmış ve yetkilendirilmiş kapalı bir sistemin blok zinciri altına girip girmediği halen tartışılmaktadır. 2015’ten itibaren, blok zinciri kavramının Bitcoin’den biraz ayrılıp ön plana çıktığı gözlenmektedir.

Yan Zincirler

 

Liquid – Blockstream tarafından geliştirilmiş takas yan-zinciri

ChromaWay – Renkli paralar (colored coins) için geliştirilmiş yan-zincir

DIONS – Kimlik (identity) için geliştirilmiş giriş-çıkış tabanlı yan-zincir

tØ (tee-zero) – SEC tarafından onaylı Overstock.com tarafından geliştirilmiştir

Openchain

 

Alternatif Blok Zincirleri

 

Billion – Düzenlenmiş kriptonakit blok zinciri

Ethereum

LaZooz – Dağıtık gerçek zamanlı seyahat paylaşımı

Namecoin – Zincirle beraber veri de saklayan para birimi

Nxt – Kriptopara tabanlı “proof of stake“ kavramı üzerine dayalı bir borsa platformu. İçerisinde varlık değişimleri, pazar alanı ve mesajlaşma uygulamalarını barındırmaktadır.

Mastercoin

Peercoin

Swarm and Koinify – dağıtık crowdfunding uygulaması

Syenero – eş zamanlı ve anlık iletişim

About the author: Abdurrahman Kasım TÖK

#Bisiklet #Teknoloji #Yazılım #Researcher #Insider #Mkutup #UTM

You must be logged in to post a comment.